สั่งให้มีเหตุผล และอย่าให้บ่อยนัก

น้องทอมกับคุณพ่อและคุณแม่ไปเยี่ยมบ้านเพื่อน ขณะที่นั่งคุยกันที่ระเบียงหน้าบ้าน น้องทอมออกเดินสำรวจไปรอบ ๆ
“น้องทอม กลับมานี่” คุณแม่สั่งแล้วก็หันมาคุยกับเพื่อนต่อ
น้องทอมเดินหมุนกลับแล้วเดินต่อไปที่ชิงช้าหลังบ้าน หยุดยืนเลียแท่งขนมหวาน คุณแม่เดินมาชะโงกที่ประตูหลังบ้านพลางเรียก
“น้องทอม กลับมานี่” คุณแม่สั่งการพร้อมกับใช้นิ้วชี้ให้น้องทอมเข้าใจ น้องทอมหันหลังให้ ทำคางเชิดหันมาค้อนและเม้มปากอย่างเยาะเย้ย นั่งลงบนชิงช้าแล้วดูดแท่งขนมต่อ
“ทอม แม่บอกให้กลับมาเดี๋ยวนี้ได้ยินไหม” คุณแม่เรียกอย่างโกรธ น้องทอมแกว่งชิงช้าเบา ๆ
“เดี๋ยวแม่จะไปบอกคุณพ่อ”
คุณแม่พูดแล้วก็เดินกลับ น้องทอมกินขนมหมดแล้วโยนไม้เสียบลงบนแปลงดอกไม้ เขาเริ่มเล่นชิงช้าเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น และแกว่งชิงช้าต่อไปเรื่อย ๆ ในที่สุดก็เบื่อ น้องทอมเดินกลับไปหน้าบ้านด้วยท่าทางเบื่อหน่าย

น้องทอมแสดงความไม่เคารพต่อคำสั่งของคุณแม่อย่างรุนแรง ในกรณีเช่นนี้ เป็นการสมควรแล้วที่คุณแม่ต้องได้รับผลเช่นนี้ คุณแม่ไปสั่งลูกในเรื่องที่ไม่มีเหตุผล น้องทอมจึงประพฤติอย่างท้าทาย “คำสั่ง” ของคุณแม่ ในช่วงขณะที่มีการเผชิญอำนาจกันแล้วระหว่างคุณแม่กับลูก น้องทอมเป็นฝ่ายชนะ ไม่มีเหตุผลอะไรจริง ๆ เลยที่น้องทอมจะเล่นชิงช้าไม่ได้ คุณแม่พยายามจะแสดงอำนาจ น้องทอมพยายามแข็งข้อ และคุณแม่ก็หมดทางจะบังคับลูกจึงเอาคุณพ่อมาขู่ น้องทอมทราบดีว่าคุณพ่อคงไม่ทำอะไรซึ่งเป็นความจริง

การขู่ว่า “จะบอกคุณพ่อ” เป็นสิ่งที่ไม่ควรกระทำ คุณพ่อก็ไม่ควรจะไปมีบทบาทที่มีอำนาจสูงสุด เพราะการแสดงอำนาจหรือใช้อำนาจนั้นเป็นวิธีการที่ไม่ได้ผลทั้งทางฝ่ายคุณพ่อและคุณแม่

การออกคำสั่งที่มีเหตุผลนั้นจะมีลักษณะที่เคารพให้เกียรติแก่เด็กและแก่ระเบียบด้วย คุณพ่อหรือคุณแม่ที่โกรธฉุนเฉียวเพราะลูกไม่ “ทำตามที่สั่ง” มักจะออกคำสั่งที่ไม่สู้มีเหตุผล และเพียงแต่พยายาม “ควบคุม” ลูกเท่านั้น การทำเช่นนี้มักจะทำให้เกิดการท้าทายและต่อสู้อำนาจกัน คุณพ่อคุณแม่มักจะไม่รู้สึกว่าการกระทำเช่นนั้นเป็นการสร้างความสัมพันธ์กับลูกในทำนอง “ฉันเหนือกว่า เธอต่ำกว่า” (superier-inferier relationship)

อย่างไรก็ตาม การมีอำนาจเหนือของผู้ใหญ่นั้นไม่เป็นที่ยอมรับกัน โดยทั่วไปแล้ว ดังนั้น จึงทำให้เด็กยืนยันว่าเขาจะต้องดื้อเพื่อหลักการของเขา เพื่อมิให้ถูกบังคับกดขี่ต่อไป เด็กที่รู้สึกว่าเขาถูกบังคับหรือกดขึ่จะตอบโต้ด้วยการดื้อ เราผู้ใหญ่หลีกเลี่ยงไม่ให้มีการโต้แย้งขัดใจกันได้ โดยเพียงแต่ออกคำสั่งที่มีเหตุผล สั่งเด็กเมื่อจำเป็น และด้วยวิธีที่ไม่ใช้อำนาจนั่นเอง